Sự hình thành và phát triển làng xã Việt Nam (P5)

Người trong họ phải trông coi và lĩnh về. Nếu như sau này mà bản giáp không căn cứ theo giao từ (này) mà đi theo lợi (riêng) là khiếm khuyết, thì người trung tam tieng nhat trong họ sẽ truy lại lấy sô” tiền và sô” ruộng như trước đây đã cúng cho giáp. Nhà nước có phép luật, lập giao từ làm căn cứ để áp dụng… Tất cả thượng hạ trong bản giáp cùng ký tên”. Điềụ lệ cụ thể chi tiết đến từng cân xôi, miếng trầu, chai rượu, lại có cam kết rõ ràng. Có thể nói là các hương ước, khoán ước của làng xã đều ghi như vậy.

Sự hình thành và phát triển làng xã1
Có nhà nghiên cứu cho rằng khoán ước của từng tổ chức nhỏ hẹp là tiền đề là “tiền tấu” hoặc là “đồng tấu” của hương ước làng xã

Hương ước không phải được hình thành một lúc là xong, mà nó được xây dựng qua nhiều thế hệ, thế hệ sau viết tiếp thế hệ trước. Các hương ước làng Mộ Trạch (Hải Dương), hương ưổc làng Quỳnh Đôi (Nghệ An) được xây dựng hàng trăm năm. Hương ước làng Quỳnh có 115 điều khoản được xây dựng từ cuối thế kỷ XVII đến đầu thế kỷ XX, có 3 phần là khoán chương trình học tiếng nhật hội, khoán phe và khoán làng. Những điều mục trong Hương ước Quỳnh Đôi đề cập đến tất cả các mặt xã hội, văn hóa, giáo dục và kinh tế Hiện tượng có nhiều hương ưốc và hương ưốc có nhiều điều khoản phong phú, phức tạp đểu có liên quan đến dân số và tình hình phát triển kinh tế, xã hội.

Rõ ràng làng nào dân sô” đông, nhiều thành phần kinh tế, nhiều tầng lớp xã hội thì hương ưổc phức tạp; ngược lại nếu dân thưa, ruộng nhiều nghề ít, thành phần dân cư không đa dạng thì hương ước giản đơn. Làng Việt có tính tự tổ chức, tự điều khiển theo khuynh hưống liên kết chặt, ổn định; do đó dân đông nhiều nghề thì hương ước sẽ phong phú, phức tạp, đề cập nhiều mặt của cuộc sống. Sang thế kỷ XIX cấu trúc kinh tế – xã hội của làng Việt không có gì thay đổi địa điểm học tiếng nhật về chất; vẫn là những làng xã tiểu nông kết hợp với thủ công nghiệp và buôn bán nhỏ – một kết cấu đa nguyên – bền chặt như đã trình bày; tuy nhiên dân số càng đông hơn, các thành tô’ kinh tế càng mở rộng hơn.

Sự hình thành và phát triển làng xã

Chủ đề Tin tổng hợp bạn có thể cập nhập thường xuyên tại website http://bdschothue.info

Do vậy hương ước trong giai đoạn này cũng không có gì thay đổi lớn, nhưng vẫn tiếp tục được bổ sung, được duy trì. Làng nào mà hương ưốc còn giản lược thì tăng bổ thêm. Một sô” làng khai hoang do Nguyễn Công Trứ tổ chức ở Tiền Hải, Kim Sơn ven biển châu thổ sông Hồng vào năm 1828 – 1829 cũng xây dựng hương ước. Chẳng hạn như hương ước ấp Thủ Trung gọi là Hương Trung tương ước biên soạn xong vào ngày 2 tháng giêng năm Minh Mệnh 15 (1834) khá công phu có 212 điều với hàng chục chữ ký của các chức sắc, hương lão của ấp này. Một sô” làng thuộc huyện Tiền Hải cũng lập hương ước vào cuối thê” kỷ XIX như làng Đồng Châu, Đức Cơ.

Leave a Comment